Vastleggen van Lichtsporen

10 augustus 2025826 Views 5 min read

Eigenlijk loopt het vastleggen van lichtsporen in grote mate gelijk met het fotograferen van sterrensporen. Bekijk dus ook onze speciaal hieraan gewijde pagina.

Werkwijze om lichtsporen te fotograferen

Stel je statief met camera op. Kies een mooi, ruim beeldveld. Liefst op een plaats dus waar er toch geregeld verkeer voorbij rijdt, anders wordt het wat moeilijk. 😉 Kies je diafragma zodanig hoog (bijv. f/22) en ISO laag (bijv. ISO 200) dat je per opname een opnameduur bekomt van 15 à 30 seconden om een globaal mooi uitgelichte opname te bekomen. Wanneer je nu een wagen, bus, enz. ziet afkomen klik je – net voor dat die in het beeldveld zal verschijnen – op de ontspanknop. Deze zal dan 15 à 30 seconden open staan waardoor je lange lichtsporen afkomstig van de koplampen en/of achterlichten zal bekomen.

Tips om lichtsporen vast te leggen

Tip 1: let er op dat je net afdrukt voor het voertuig in beeld komt. Je zal dan een ononderbroken lichtstreep bekomen. Doe je dit niet dan zal het lichtspoor te laat starten. Het is fotografisch meestal sterker als de lichtsporen doorheen het volledige beeldveld lopen. Druk ook niet té vroeg af, of anders zal de opname ook al stoppen vooraleer het voertuig volledig het beeldveld hebben verlaten, wat eigenlijk ook niet de bedoeling is.

Tip 2: wil je je eindresultaat dramatisch(er) laten overkomen, neem dan verschillende opnames na elkaar zonder het beeldveld te veranderen (statief blijft dus staan, dezelfde lens wordt gebruikt). Elk van de opnames zal dan normaal gezien lichtsporen bevatten. Deze foto’s kun je dan via software (bijvoorbeeld Adobe Photoshop CS) allemaal mooi in lagen op elkaar leggen. Dit levert dan één samengestelde foto op waar je algemene beeld mooi zal zijn uitgelicht én de verzameling van alle lichtsporen van alle deelfoto’s zal bevatten.

Deze 3 basisfoto’s werden digitaal op elkaar gelegd om het eindresultaat bovenaan deze pagina te bekomen. Instellingen: 24 mm breedhoek, f/22, ISO 200, 30 seconden belichtingsduur.

Tip 3: wanneer je langbelichte opnames maakt van bijvoorbeeld 30 seconden, dan zal je bij vele camera’s in de donkerste gedeelten van de opname spikkels zien verschijnen. Dit is te wijten aan technische imperfecties van de camera. Wil je deze vermijden dan zul je in de betere camera’s een instelling kunnen zetten waarmee je dit soort van spikkels kan onderdrukken: iedere opname zal dan gevolgd worden door een zogeheten donkere opname (“dark frame”) van dezelfde duur. Dit is een opname die wordt gemaakt met gesloten sluitergordijn. Zo’n technische opname wordt dan gebruikt om alle spikkels te verwijderen uit jouw net gemaakte opname met lichtspoor. Je verliest wel wat tijd hiermee, want iedere foto van bijvoorbeeld 30 seconden neemt dan 2x zo lang in beslag, nl. één minuut. Het levert wel correcte beelden op zonder spikkels. En je wint heel veel tijd nadien omdat je de spikkels manueel niet meer moet verwijderen (wat eigenlijk quasi onbegonnen werk is). Activeer dus deze “ruisonderdrukking” in je camera.

Tip 4: Veelal zal je foto diverse vaste, puntvormige lichtbronnen in beeld hebben. Denk maar aan straatverlichting bijvoorbeeld. Weet dan dat naarmate je een hoger f-getal neemt (dit wil zeggen dat je diafragma kleiner wordt, dus minder licht doorlaat), je steeds een meer uitgesproken stereffect krijgt rond deze puntvormige lichtbronnen. Heb je graag dit effect, kies dan bijvoorbeeld voor f/22, wil je dit effect niet probeer dan een lagere f-waarde zoals bijvoorbeeld f/5.6. Indien bij deze lagere waardes er teveel licht naar binnen komt in je camera, waardoor je dan niet of moeilijker aan de gewenste 15 à 30 seconden belichtingsduur komt, dan is het mogelijk dat je een grijsfilter zal moeten gebruiken. Deze dimt dan wat de hele scène. Heel lichtzwakke lichtsporen worden dan wel minder snel opgepikt en vastgelegd.

Tip 5: Weet dat je deze techniek niet alleen ‘s nachts, maar ook overdag kan gebruiken. Probeer het zelf maar eens. Ziehier een voorbeeld van een foto gemaakt vanaf een brug over de A19 autosnelweg. Hier werd er voor gekozen om de camera volledig zelfstandig diverse opnames na elkaar te laten maken. Hierdoor bekwamen we geen doorlopende strepen, maar wel lichtjes onderbroken lichtstrepen. De strepen zijn onderbroken omdat de camera na het maken van één opname heel eventjes tijd nodig heeft om het resultaat weg te schrijven. Gedurende die tijd heeft het voertuig zich al wat verplaatst en in de volgende opname zie je dus dat deze wat is verschoven in beeld. In het eindresultaat is het net alsof een hele rij van witte lange vrachtwagens op de autostrade reden. In werkelijkheid was er dus wel maar één. 😉